Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 64. Yan Organlar Toplantısı (SB64), 8-18 Haziran 2026 tarihleri arasında Almanya'nın Bonn kentindeki World Conference Center Bonn'da (WCCB) gerçekleştirildi [1].
SB64, geçtiğimiz yıl Kasım ayında Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen COP30 ile bu yıl Kasım ayında Türkiye'nin Antalya kentinde ev sahipliği yapacağı COP31 arasında köprü niteliği taşıyan kritik bir ara aşama olarak değerlendiriliyor [2][3]. Bu yönüyle ele alındığında, Bonn'daki müzakereler, Antalya'da alınacak kararların temelini oluşturuyor.
Bonn’da en çok tartışılan başlıklardan biri Adil Geçiş Çalışma Programı oldu. Gelişmekte olan ülkeler, COP30’da kurulması kararlaştırılan adil geçiş mekanizmasının COP31’e kadar işlerlik kazanmasını talep etti. Bu mekanizmanın, ulusal düzeyde belirlenecek adil geçiş yol haritalarını finansman, kapasite geliştirme ve teknoloji transferi gibi alanlarda destekleyen somut ve uygulanabilir bir araca dönüşmesinin de önemi vurgulandı. Afrika Grubu ve Benzer Görüşlü Gelişmekte Olan Ülkeler (LMDC) bloğu, konuyu yoksulluğun ortadan kaldırılması ve kalkınma hakkı çerçevesinde ele alarak hibe esaslı, düşük maliyetli finansmana erişim çağrısında bulundu. Buna karşılık AB, Birleşik Krallık, Norveç ve Japonya gibi gelişmiş ülkeler, mekanizmayı daha çok bilgi paylaşımı ve işgücüne yönelik sosyal koruma politikalarıyla sınırlı bir platform olarak tanımlamayı tercih etti. İki haftalık müzakerelerin sonunda taraflar arasındaki görüş farkları büyük ölçüde sürerken, eş başkanların hazırladığı özet metin son genel kurulda kabul edilerek konunun Antalya'daki COP31'e taşınmasının yolu açıldı [4].
Bonn'da somut bir adım da atıldı: COP31 Başkanlığı, küresel bir elektrifikasyon hedefi duyurdu. COP31 Başkanı Murat Kurum, elektriğin nihai enerji talebindeki payının bugün bulunduğu yaklaşık %20 seviyesinden 2035'e kadar %35'e çıkarılmasını önerdi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı'nın (IRENA) analizlerine dayanan bu hedef, Paris Anlaşması'nın uygulanmasını desteklemeyi ve küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlamayı amaçlıyor. Başkanlık ayrıca küresel atık artışını 2035'e kadar yarıya indirme ve bina sektöründe enerji yoğunluğunu en az %25 azaltma hedeflerini de gündeme taşıdı [5].
Türkiye'nin Bonn'daki şeffaflık sınavı da bu dönemde tamamlandı. 10 Haziran 2026'da Türkiye'nin Paris Anlaşması'nın 13. maddesi kapsamındaki İlerlemenin Çok Taraflı Gözden Geçirilmesi (FMCP) oturumu gerçekleştirildi; bu oturumda diğer taraf ülkeler, Türkiye'nin daha önce UNFCCC'ye sunduğu Birinci İki Yıllık Şeffaflık Raporu'na (BTR-1) ilişkin sorular yöneltti. Böylece Türkiye, Güçlendirilmiş Şeffaflık Çerçevesi'nin (ETF) ilk döngüsündeki yükümlülüklerini tamamladı. Oturumda Güney Kore, Japonya, İngiltere, Polonya, AB, Suudi Arabistan ve Cook Adaları gibi ülkeler; Türkiye'nin emisyon ticaret sistemi planlarından, %21'den %41'e yükseltilen NDC hedefine, İklim Kanunu'nun uygulanmasından yenilenebilir enerji yatırımlarına kadar geniş bir yelpazede sorular sordu. Türkiye, yanıtlarında 2035'e kadar 120 GW güneş ve rüzgâr kurulu gücüne ulaşma hedefini ve COP31'de daha iddialı bir iklim hedefi açıklama niyetini vurguladı [6].
Bonn'da tamamlanan SB64 müzakereleri, küresel iklim diplomasisinin önemli bir ara durağı oldu. Şimdi gözler, Kasım ayında Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek COP31'e çevrilmiş durumda. Bonn'da şekillenen taslak metinlerin Antalya'da somut kararlara dönüşüp dönüşmeyeceği, küresel iklim mücadelesinin bu yılki en kritik sorularından biri olacak.
Kaynakça:
[2]: https://enb.iisd.org/bonn-climate-change-conference-sb64-sbi64-sbsta64
[5]: https://cop31.tr/news/bonn-electrification-target-2026
[6]: https://rec.org.tr/2026/06/10/turkiye_fmcp1/