Avrupa Birliği’nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) kapsamında ESRS raporlama standartlarını hazırlayan EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group), son dönemde şirketlerden gelen yoğun geri bildirimler üzerine çifte önemlilik değerlendirmesi (Double Materiality Assessment – DMA) sürecini gözden geçiriyor.
DMA, şirketlerin hem kendi finansal risklerini hem de topluma ve çevreye olan etkilerini birlikte değerlendirmesini zorunlu kılıyor. Ancak birçok şirkete göre bu süreç, uygulamada aşırı detaylı, zaman alıcı ve maliyetli. Bazı durumlarda, örneğin “önemli” olduğu aslında net olarak bilinen konular (örneğin iklim değişikliğinin petrol ve gaz şirketleri için konumu), prosedür gereği uzun uzadıya puanlanmak zorunda kalıyor.
Bu şikayetler üzerine EFRAG, Avrupa Komisyonu’nun da yönlendirmesiyle yeni bir yaklaşım geliştirdi. Amaç süreci “basitleştirmek” değil ama “netleştirmek”, yani şirketlerin hem paydaşlara faydalı bilgi sunmalarını hem de uygulamada aşırı bürokratik bir yükle karşılaşmamalarını sağlamak. EFRAG Sürdürülebilirlik Raporlama Kurulu üyesi Wim Bartels’in açıklamalarına göre;
Şirketler değerlendirmeye iş modellerinden başlamalı. Örneğin hammadde kullanan ve enerji yoğun çalışan üreticiler için karbon emisyonlarının “önemli” sayılması otomatik bir sonuç olmalı.
Sektör pratiği ve şirket stratejisi de dikkate alınmalı. Böylece her konuyu tek tek puanlamaya gerek kalmadan, raporlamaya dahil edilecek konular daha hızlı belirlenebilecek.
Tartışmalı “brüt/net” ayrımında ise temel kural, alınan önlemleri dikkate alan net yaklaşım olacak. Ancak ciddi kazalar veya sürekli önlem gerektiren konular için brüt etkiler de ayrıca raporlanmalı.
Bartels ayrıca, yeni yaklaşımın “bilginin önemliliği” ilkesini güçlendirdiğini, gereksiz veri yükü yerine karar vericiler için gerçekten değer katan bilgilerin öne çıkarılacağını vurguluyor.
EFRAG, saha testlerinden elde edilecek geri bildirimlerle bu yaklaşımı yıl sonuna kadar nihai hale getirmeyi planlıyor. Çifte önemlilik sürecinin bu şekilde netleştirilmesi tüm çabalara rağmen elbette yine kağıt üzerinde kalabilir ama şu haliyle, hem rapor hazırlayan şirketler hem de denetçiler için daha pratik bir çerçeve sunmayı hedeflediği kesin.