Karbon muhasebesinde yeni bir dönem başlıyor. ISO ve GHG Protocol, mevcut sera gazı (GHG) standart portföylerini uyumlaştırmak ve yeni GHG emisyon ölçüm ve raporlama standartlarını ortaklaşa geliştirmek üzere stratejik bir ortaklık açıkladı.
Bugüne kadar GHG standartları farklı kapsam ve doğrulama rehberleriyle bağımsız şekilde geliştirilmişti. Bugün duyurulan ISO–GHG Protocol ortaklığı, bütünleşme ve ortak geliştirme yönünde köklü bir değişimi temsil ediyor. Bu iş birliği, kullanıcıların uyumlu bir çerçeveye güvenmesini sağlayacak ve piyasadaki potansiyel kafa karışıklığını azaltacak.
Ortaklık, emisyon muhasebesi için ortak bir küresel dil üreterek karbonsuzlaşmaya yönelik ilerlemeyi hızlandıracak. Terminoloji, ölçüm ve raporlama için birleşik ve güvenilir standartların geliştirilmesi; şirketler, yatırımcılar, doğrulayıcılar, denetçiler ve politika yapıcılar için uzun süredir beklenen bir çözüm sunuyor.
WASHINGTON DC (9 Eylül 2025) – Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) ve World Resources Institute (WRI) ile World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) tarafından ortaklaşa yürütülen GHG Protocol, bugün sera gazı (GHG) standart portföylerini uyumlaştırmak ve yeni emisyon muhasebesi ve raporlama standartlarını birlikte geliştirmek üzere tarihi bir ortaklık açıkladı.
Anlaşmaya göre ISO ve GHG Protocol, mevcut lider GHG standartlarını uyumlaştırarak ortak logolu uluslararası standartlar halinde yayınlayacak. Bu portföy, ISO 1406X standart ailesini ve GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting, Scope 2 ve Scope 3 Standartlarını kapsayacak.
Ayrıca, karbon muhasebesi faaliyetlerinin tamamında tutarlı bir yaklaşımın kritik öneme sahip olması nedeniyle, taraflar ortak bir ürün karbon ayak izi standardı geliştirmek üzere de iş birliği yapacak. Bu adım, şirketlerin değer zinciri boyunca daha ayrıntılı veri talebine yanıt verecek ve karbonsuzlaşma kararlarını yönlendirecek.
Uyumlu portföy, emisyon muhasebesi için küresel düzeyde ortak bir dilin oluşmasında büyük bir ilerleme anlamına geliyor. Bu gelişme, şirketler için süreçleri basitleştirecek, politika yapıcılar için tutarlılığı artıracak ve tüm kullanıcılar için ölçüm ve raporlama yükünü azaltacak. Anlaşma, iklim standardizasyonu çalışmalarında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor ve B7 topluluğunun G7’ye sunduğu uyum çağrıları ile ISSB’nin sürdürülebilirlik açıklamaları için küresel temel standardıyla uyumlu bir adım olarak öne çıkıyor.
ISO Genel Sekreteri Sergio Mujica:
“GHG Protocol ile bu tarihi ortaklığı duyurmaktan gurur duyuyoruz. Ortak vizyonumuz, paydaşlar için karbon muhasebesini basitleştiren ve iklim eylemini hızlandıran uyumlu bir standart portföyü oluşturmak. Bu iş birliği, karbon muhasebesi için yeni bir dönem başlatıyor.”
GHG Protocol Yürütme Komitesi Başkanı Geraldine Matchett:
“Bu tarihi anlaşma, iki kurumun güçlü yönlerini birleştiriyor. Kurumsal, ürün ve proje düzeyinde GHG muhasebesi standartlarının uyumlaştırılması kritik bir öneme sahip. Bu ortaklık, kullanıcıları merkeze alan uzun vadeli bir iş birliği mekanizması kuruyor ve uluslararası standartlarda karmaşıklığı azaltma taahhüdümüzü somutlaştırıyor.”
İklim eyleminin önündeki en büyük engellerden biri standartların parçalı yapısıydı. Bu ortaklık, kurumsal, ürün ve proje muhasebesini kapsayan uyumlu bir portföy ile bu zorluğu ortadan kaldırıyor ve gelecekteki standartların ortak geliştirilmesi için bir platform sunuyor.
ISO ve GHG Protocol standartları dünya genelinde yaygın olarak benimsenmiş durumda. ISO 1406X standart ailesi, birçok hükümetin mevzuatında yer almakta ve sektörlerin GHG raporlama ve doğrulama çerçevesine temel oluşturmaktadır. GHG Protocol standartları ise önde gelen sürdürülebilirlik ve açıklama girişimleri tarafından referans alınmaktadır.
Bu standartların birleşimi, teknik titizliği, politika geçerliliğini ve pratik uygulanabilirliği tek bir çerçevede bir araya getiriyor. Ortaklık, küresel ölçekte benimsemeyi hızlandırarak anlamlı emisyon azaltımlarına ivme kazandıracak.
ISSB Başkanı Emmanuel Faber:
“Bu gelişme, sera gazı muhasebesi için küresel kabul görmüş temeli güçlendirecek. Yatırımcıların güvenilir sermaye tahsisi kararları alabilmesi için tutarlı ve karşılaştırılabilir karbon verilerine ihtiyaç var.”
COP30 Üst Düzey Elçisi Dan Ioschpe:
“Bu ortaklık, iklim hesap verebilirliği için kritik bir adım. Birleşik GHG raporlama standartları, net sıfır hedeflerine yönelik güvenilir yolları güçlendirecek ve Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmayı hızlandıracak.”
Just Climate Kıdemli Ortağı Clara Barby:
“Yatırımcıların düşük karbon ekonomisine geçiş için sermayeyi etkin kullanabilmesi adına güvenilir veri kritik. ISO ve GHG Protocol birlikte, küresel açıklama rejimleri için güvenilir ve uygulanabilir bir çerçeve sunabilir.”
ISO ve GHG Protocol uzmanları artık entegre bir teknik süreç aracılığıyla birlikte çalışacak. Amaç, tüm kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayan, bölgeler ve sektörler arası uygulanabilir standartlar geliştirmek ve bilim temelli karbonsuzlaşmayı desteklemektir.
ISO–GHG Protocol Ortaklığı | Sıkça Sorulan Sorular
ISO–GHG Protocol ortaklığı nedir?
ISO ile GHG Protocol (WRI ve WBCSD girişimi) arasında, mevcut gönüllü sera gazı (GHG) standartlarının uyumlaştırılması ve yeni raporlama standartlarının ortak geliştirilmesi için oluşturulan stratejik işbirliğidir.
Ortaklık neden kuruldu?
Bugüne kadar ISO ve GHG Protocol standartları ayrı ayrı geliştirilmiş ve bu durum kullanıcılar için karmaşıklık yaratmıştır. Ortaklık, küresel ölçekte güvenilir ve uyumlu bir “ortak dil” sağlayarak emisyon raporlamasında kıyaslanabilirliği artırmayı hedefler.
Beklenen faydalar nedir?
Raporlama yükünü azaltır, veri tutarlılığını artırır, düzenleyici uyumu destekler, yatırımcı güvenini güçlendirir. Tek portföyde toplanan standartlar küresel ölçekte daha hızlı ve etkili iklim eylemine katkı sağlar.
Hangi alanları kapsayacak?
Kurumsal karbon ayak izi (Corporate Carbon Footprint – CCF), ürün karbon ayak izi (Product Carbon Footprint – PCF) ve proje bazlı raporlama standartlarını kapsayacak.
Hangi standartlar birleşecek?
ISO 1406X serisi ile GHG Protocol’ün Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı, Scope 2 Rehberi, Scope 3 Standardı ve Ürün Yaşam Döngüsü Standardı birlikte uyumlaştırılacak.
Mevcut standartlara ne olacak?
Yeni ortak standartlar yayımlanana kadar yürürlükte kalacak. Geçiş süreci şeffaf ve kullanıcı dostu olacak.
İçerikte değişiklik olacak mı?
Mevcut güçlü yönler korunacak, gerektiğinde piyasa ihtiyaçlarına göre iyileştirmeler yapılacak.
Devam eden standart revizyonları nasıl etkilenecek?
Çalışmalar kesintiye uğramadan, mevcut süreçler entegre edilerek yürütülecek.
Zaman çizelgesi nedir?
Kurumsal standartlar için GHG Protocol öncülüğünde süreç başladı. Ürün karbon ayak izi için yeni bir Ortak Çalışma Grubu kurulacak.
Karar alma süreci nasıl işleyecek?
Her iki kuruluş bağımsız yönetişimini koruyacak. Nihai kararlar kendi onay mekanizmalarına bağlı olacak.
Düzenleyiciler tarafından tanınacak mı?
Evet. CSRD, IFRS/ISSB, GRI gibi düzenleyici ve gönüllü çerçevelerle uyumlu olacak.
Diğer programlarla ilişkiler nasıl etkilenecek?
Uyumlaştırma süreci CDP, GRI, ISSB, SBTi gibi kuruluşların gözlemci rolüyle desteklenecek. ISO da bu gruba katılacak.
Yeni standartlar ücretsiz mi olacak?
GHG Protocol, ticari olmayan kullanım için ücretsiz erişim sağlamaya devam edecek. ISO’nun erişim modeli ayrıca belirlenecek.
Uzun vadeli hedef nedir?
Kurumsal, ürün, proje ve doğrulama alanlarında yeni standartlar geliştirmek; uzun süreli işbirliği mekanizması kurarak sera gazı raporlamasında küresel uyum sağlamak.
Kaynak:
International Organization for Standardization (ISO) & Greenhouse Gas Protocol. (2025, 9 Eylül). ISO and GHG Protocol Announce Strategic Partnership to Deliver Unified Global Standards for Greenhouse Gas Emissions Accounting. Washington DC.